Wat is geloven eigenlijk? Een mooie definitie is “geloven is vertrouwen”.xc2xa0 Met het woordje “vertrouwen” klinkt meteen iets door van overgave en moed hebben en houden voor de toekomst. Er is immers “vertrouwen”" . Toch wordt hier niet de kern aangegeven van wat geloven nu ten diepste is. Kort maar krachtig is het: geloven is voor waar aannemen wat de Heer belooft.

God had aan Abram de sterren van de hemel laten zien. “Zo zal het ook zijn met jouw nakomelingen”, had de Heer hem verzekerd. Zo ontelbaar als de sterren zijn, zo ontelbaar zullen de nakomelingen van Abram zijn. Had God eerst nog gekeken of Abram wel voldeed aan alle criteria waaraan een gelovige dient te voldoen? Was Abram eigenlijk wel een goed gelovige zoals dat toch moet blijken uit wat dan heet de goede werken uit dankbaarheid gedaan?

Het is allemaal niets van dat alles. Er zijn geen voorwaarden vooraf. Voor evenveel geld had Abram er helemaal niets van geloofd dat God het wonder zou verrichten dat Abram zoveel nakomelingen zou krijgen. God doet wat Hij doet en laat dat niet afhangen van het geloof of vertrouwen dat Abram in Hem heeft. God belooft en daarmee is de kous af! Geloof het of geloof het niet ! God doet wat Hij belooft en dat hangt totaal niet van een of ander miezerig schepseltje af dat in dat grote heelal met al die sterren eigenlijk totaal niets voorstelt. Wees realistisch en ken je plaats!

De apostel Paulus stelt dat God eens alles in allen zal zijn (1 Korintixc3xabrs 15: 28). Dat wil zeggen dat de dood in al zijn facetten en negativiteit volstrekt vernietigd zal worden is en er dus niet meer zal zijn. Je zou het kunnen omschrijven als de liefde van God die alles en allen doordrenkt. Een schaduw van een voorproefje is het gevoel van verliefdheid wanneer je alles met een roze bril gaat zien. Inderdaad, wat Paulus schrijft is toekomstmuziek. Het is een profetie. Het is een belofte dan wel goede boodschap in zijn meest zuivere vorm. Ja, je kunt het geloven of niet: God doet wat Hij wil, zijn raadsbesluit staat vast (Jesaja 46: 10). Niets kan dat veranderen. Iedereen zal eraan moeten geloven.

Nu geldt nog: geloof het of geloof het niet. Als je het gelooft wordt het je toegerekend als een rechtvaardige daad. God ziet het nu al met je zitten en je zult bevoorrecht worden in het proeven van Gods liefde in Gods grote toekomstplannen. Uit deze totaal onverdiend toegerekende rechtvaardige daad volgen nu in dit leven andere rechtvaardige daden. Daar mondt geloven in uit. Gelovigen lopen voor de muziek uit.

IK GELOOF HET WEL OOK AL ZOU IK HET NIET GELOVEN

Daar verkwist hij al het zijne in een reddeloos leven

Naardense Bijbel

waar hij een losbandig leven leidde en zijn vermogen verkwiste

NBV (Lucas 15: 13)

Wat voor leven leidde de x91verloren zoonx92 nu eigenlijk daar in den vreemde? Als je verschillende Bijbelvertalingen naast elkaar legt, komen die niet precies met elkaar overeen. Was het nu een losbandig leven of was het een reddeloos leven of is dat Bijbels gezien hetzelfde? De oudere broer verweet die andere zoon van zijn vader dat hij zijns vaders vermogen aan de hoeren verkwanseld heeft (zie vers 30). Dan kun je terecht stellen dat zijn jongere broer een nogal losbandig leven heeft geleid. Interessanter is het om precies te kijken wat er staat. De Naardense Bijbel (eigenlijk zou dat DE kanselbijbel moeten zijn) heeft het over een x91reddeloosx92 leven. Het Griekse woordje x91asootosx92 betekent inderdaad gewoon x91reddeloosx92 of x91dat wat niet gered kan wordenx92. Met andere woorden, de x91verloren zoonx92 leidde een leven dat hem x91verlorenx92 maakte. Er was geen redding meer mogelijk. Met andere woorden: hij is dood. Een terugkeer is onmogelijk, menselijkerwijs gesproken.

Nu we dit weten, valt beter te begrijpen waarom de vader reageert zoals hij reageert naar zijn oudste zoon toe: x93x85 je broer was dood en is weer tot leven gekomen. Hij was verloren en is teruggevondenx94 (vers 32). Vaak wordt gedacht dat de xb4verloren zoonxb4 tot bekering was gekomen en wordt dit in menig predicatie breed uitgemeten. Wij zouden dan moeten zijn als die verloren zoon dit tot inzicht kwam. Dat is echter een grove vergissing en niet naar de tekst en daar hebben we ons aan te houden. De xb4verloren zoonxb4 acht zichzelf als dood om weer een vader-relatie te kunnen krijgen (vers 19). Het enige waar het hem om gaat, was om weer een volle maag te kunnen krijgen. In wezen wilde hij ANDERMAAL  (!!) de goedheid van zijn vader misbruiken om geen honger te hoeven lijden. Ja, dat was een goed idee! (zie vers 20). Ook in bekeringsopzicht was hij dus reddeloos verloren en nog dieper gezakt dan hij al was. Ja, hoe diep kan een mens wel niet vallen?

Dit betekent dat het enige dat uiteindelijk telt niet onze bekering is want wanneer voldoet die aan de goddelijke normen? Wanneer weten wij pas echt zeker dat ons geloof goed is en groot genoeg? Het enige dat uiteindelijk telt en de doorslag geeft, is de liefde van de vader die zijn onbekeerde en dode zoon om de hals viel en hem kuste. Dat is de kus der liefde die levend maakt. Dat is net als Jezusx92 aanraking van een lijkbaar van  de jongeling van Naxefn. Dat is Jezusx92 aanraking van melaatsen. Wat reddeloos verloren is, blijkt dan toch opnieuw tot leven te kunnen komen. God zoekt wat verloren gegaan is (Prediker 3: 15). Bij Hem zijn alle dingen mogelijk. Zegt de naam Jezus iets? Het betekent: God redt. Dxe0t is het evangelie.

Het grootste voorbeeld van een non-bekering

Doch toen zij (schriftgeleerden en Farizeexebn) Hem bleven vragen, richtte Hij (Jezus) Zich op en zeide tot hen: Wie van u zonder zonde is, werpe het eerst een steen naar haar.
Johannes 8: 6

Meestal wordt dit vers uitgelegd alsof Jezus ieder mens er op attent wil maken dat niemand zonder zonde is. Kijk eerst naar de balk in je eigen oog en dan naar de splinter in het oog van de ander. Maar de schriftgeleerden en Farizeexebn die de overspelige vrouw bij Jezus gebracht hadden, wisten ook wel dat zij zonden begingen en niet zonder zonde waren. Ze hadden dus gewoon tegen Jezus kunnen zeggen: het gaat er niet om of wij beseffen dat wij ook zondigen, het gaat hier om het toepassen van de wet. Als je redeneert zoals u dat doet, Jezus, kun je natuurlijk de straffen van de wet NOOIT in praktijk brengen want niemand is zonder zonde!

Waar Jezus op doelt, is dat de wet juist WEL toegepast moet worden maar dan wel op de GOEDE wijze! Dat betekent dat de benadeelde partij die dus niet van de zonde van overspel beticht kan worden en dus in dat (!) opzicht zonder zonde is, als eerste de steen moet werpen. Echter, de verloofde van de vrouw is er niet. Alleen hij kon als enige aanklager vragen om voltrekking van de straf. Zonder aanklager gebeurt er gewoon niets. Dat wisten de Farizeexebn en schriftgeleerden met hun vakkennis ook wel. Jezus zet hen hier gewoon in hun hemd. Jullie denken de wet te kennen, maar passen de wet niet eens toe zoals het hoort. Overigens behoorde de minnaar van de overspelige vrouw ook gestenigd te worden. Die was ook nergens te bekennen. De zaak is dus volstrekt onontvankelijk. Het is een schijnproces net als die van Jezus later.

Wat nog meer meespeelt is dat volgens de Joodse wetgeving valse getuigen dezelfde straf moesten ondergaan als degene die door hun valse getuigenis die bepaalde straf moest ondergaan. Met andere woorden: jullie eisen de steniging, jullie nemen willens en wetens een loopje met de wet, jullie zouden eigenlijk gestenigd moeten worden! Kijk maar uit dat Ik (Jezus) jullie niet aanklaag! Dat hebben de schriftgeleerden en Farizeexebn ook door en daarom druipen ze af. De grond waarop Jezus schreef, werd hun te heet onder de voeten. Hun schijnheiligheid werd wel heel pregnant aan de kaak gesteld.

De Joodse wetten zaten zo in elkaar dat een overtreder ook altijd nog de kans kreeg om via boetedoening met het zond- of schuldoffer weer op het rechte pad te komen. De doodstraf werd in het oude Israxebl zeer sporadisch toegepast. De wet doet wel de zonde kennen maar de diepste zin van de wet is juist om de toegang tot het leven mogelijk te maken. Daarom betekent oordelen en berechtiging in de Bijbel niet ten eerste genoegdoening maar rechtzetting en recht doen aan Gods oorspronkelijke bedoeling met de mens. Jezus is de vervulling van de wet. Gods oordeel luidt: vrijspraak!

Werpen, niet laten vallen!!

De 371ste stelling:

x93Alle mensen zijn kinderen van Godx94.

In een boek las ik laatst dat niet alle mensen kinderen van God zijn. Menselijke ouders zullen hun kinderen nooit verlaten en zelfs al zouden ze dat doen, God nooit (zie Jesaja 49: 15). Paulus schrijft dat als we kinderen zijn, we ook mede-erfgenamen zijn van Christus (Rom. 8: 17). Als alle mensen kinderen van God zouden zijn, dan kan het nooit zo zijn dat God ertoe zou besluiten een gedeelte van zijn kinderen voor altijd te laten lijden. Het boek (A Theology of Inclusivism van Neal Punt)  stelt heel simpel meteen al aan het begin dat de Bijbel dat nergens leert dat alle mensen kinderen van God zijn (blz. 22. Het kan dus niet anders of er zullen dus mensen zijn die voor altijd verloren zullen gaan.

Ik dacht: ik moet even kijken in het register achter in het boek of Lucas 3: 38 genoemd wordt en wat het boek daarvan elders dan beweert. Maar helaas! Ik op mijn beurt namelijk lees in mijn Bijbel dat in Lucas 3: 38 Adam daar de zoon van God genoemd wordt.

Als Adam nu de zoon van God is en alle mensen de zonen/kinderen van Adam zijn (lijkt me heel Bijbels om dat zo te zien) dan zijn alle mensen zonen/kinderen van God en dus familie van God. Zo krijg je al heel snel zin om achter het begin van het boek van Punt een punt te zetten om te voorkomen dat je er een punthoofd van krijgt. Wees volledig of schrijf een boek over iets anders! Toch maar doorlezen, misschien krijg ik voer voor een volgende stelling en krijg ik juist oog voor mijn eigen tekortkomingen wanneer ik dingen weglaat vanwege een theologie met oogkleppen en blinde vlekken.

Welke theologiepet past op dit hoofd ?

De 369^ste stelling:

x93het verbieden van foie gras moet gelijk geschieden met het verbieden van eten van slakken.x94

Foie gras geldt als dieronvriendelijk en dat is het ook. Laatst in Frankrijk heb ik bij iemand thuis slakken gegeten. De gastvrouw vertelde aan welke marteling de slakken worden blootgesteld voordat zij geserveerd kunnen worden. Hier gaan weken overheen. De diertjes worden diverse keren volgepropt met xe9xe9n soort voedsel. Daarna worden ze een paar keer uitgehongerd waarbij ze net niet dood mogen gaan. Op deze manier worden de beestjes x91gereinigdx92 van allerlei ongerechtigheden.

Ik moet u zeggen: als slak rexefncarneren is voor mij geen optie. De aaibaarheidsfactor van slakken ligt beduidend lager dan die bij ganzen, maar dat is cultuurbepaald. In Korea is hondenvlees een lekkernij. Maar wie belet mij om aan anderen te verbieden om zowel slakken als foie gras te eten? Antwoord: het Frans cultureel erfgoed, beschermd door Europese wetgeving.

Hebt u ook maar enige notie van welk dierenleed achter dit bord schuilgaat?

x85 dit zijn de geboorten des hemels en der aarde, als zij geschapen werden.

Genesis 2: 4

x85 dit zijn de geboorten van Perez: Perez gewon Hezron; en Hezron gewon Ram; en Ram gewon Amminxe1dab; En Amminxe1dab gewon Nahesson; en Nahesson gewon Salma; En Salmon gewon Boaz, en Boaz gewon Obed; En Obed gewon Isaxef; en Isaxef gewon David

Ruth 4: 18 – 22

Dit zijn de geboorten van x85. en dan volgt een lijst met namen. x93Dit zijn de geboorten van ..x94 wordt ook wel vertaald met x93dit zijn de nakomelingen vanx94 of met x93dit is het geslachtsregister vanx94 of met x93dit is de geschiedenis vanx94. Het zijn allemaal vertalingen van een Hebreeuws woord waarin het woordje x91verwekkingx92 voorkomt. Je had dus net zo goed kunnen vertalen met x93dit zijn de verwekkingen van x85x94.  De uitdrukking komt 17 keer voor in het Oude Testament.

Ik wil graag even uw aandacht voor de allereerste keer en dat is in Genesis 2 vers 4. Daar wordt gesproken van verwekkingen of geboorten met als stamouders x85. de hemel en de aarde. In Ruth 4 vers 18 is Perez de stamvader van een serie geboorten die uitloopt op David. In Genesis 2 vers 4 zijn de aarde en de hemel de stamouders van een serie geboorten die uitloopt op de komst van de mens. Met andere woorden: Genesis 1 is een geslachtsregister van het huwelijk tussen hemel en aarde. De x91kinderenx92 of de x91geboortenx92 of de x91nakomelingenx92 of de x91kinderenx92 van deze beide stamouders worden netjes xe9xe9n voor xe9xe9n vermeld op de verschillende (scheppings)dagen. Het eerste geslachtsregister is van een totaal andere orde dan de overige geslachtsregisters in de Bijbel. Die zijn een schaduw van dit eerste geslachtsregister. Let wel: de stamouders zijn de hemel en de aarde maar deze zijn op hun beurt weer geschapen door God. Hij is de allereerste oorsprong.

Het is een Bijbels gegeven dat er een hogere orde van iets bestaat waarvan het aardse dat wij kennen een afschaduwing is. De mens is een afschaduwing van God (Genesis 1: 26) en zo is de aardse tabernakel is een beeld van de hemelse tabernakel (Hebreexebn 8: 5). De werkweek (de zes werkdagen en de rustdag – Exodus 20: 11) is een afschaduwing van de hemelse werkweek. Het is dus niet een xe9xe9n op xe9xe9n copie van elkaar. Het feit dat onze week uit 7 * 24 uur bestaat wil niet zeggen dat de week uit Genesis 1 ook een week van 7 * 24 uur zou zijn, integendeel! Onze week is een beeld van die week zoals de mens een beeld is van God.

Hemel en aarde zullen eens zich weer paren. Dat is wanneer het hemelse Jeruzalem neerdaalt op de aarde (Openbaring 21: 1). De nieuwe hemel en de nieuwe aarde verwekken uiteindelijk een vernieuwde schepping. Dan zullen de mensen Gods volken zijn en Hij zelf zal als hun God bij hen zijn. Dxe0xe0r is het God, in Jezusx92 naam om te doen.

Onze handen zijn een beeld van Gods handen (geen xe9xe9n op xe9xe9n copie)

De musical Jozef
Volgens de site van musicals.nl is deze musical vrolijk en kleurrijk. Sterker nog: ik lees dat het een uitbundige musicalhit is met veel humor! Toe maar, denk ik dan, alle zintuigen worden aangesproken. Dat willen wij tegenwoordig. Het is een wervelend gebeuren en al met al een leuk avondje uit. Het verhaal is (ons?) bekend  en volgens de x91reclamex92 gaat het over volwassen worden, jaloezie en vergeving. Het kan dus niet anders, dan dat men hier net als bij de gelijkenissen van Jezus weer totaal naast de clou zit van wat Gods openbaring werkelijk wil zeggen. Zo arrogant durf ik het wel te stellen.

Jozef beeld van Jezus Christus
Een beetje Bijbelkenner en x96 lezer weet dat Jozef in wezen een heenwijzing is naar niemand anders dan Jezus Christus. Tussen haakjes: zou dat er ook van afdruipen in de musical? De afwijzing van Jezus door zijn eigen volksgenoten, zijn sterven en verkeren in het graf zien we in het leven van Jozef bij zijn verkoop (voor een slavenprijs!!) door zijn broers en bij zijn verblijven in de gevangenis. Jezus staat op uit de dood en wordt als het ware tot onderkoning tot in de hemel verheven (hemelvaart). Zo ook Jozef: hij duidt de droom van de farao, wordt onderkoning van Egypte en redt zijn eigen familie EN Egypte en omringende landen van de hongersnood. Jozef is de redder van zijn eigen familie en van de volkeren. Dat gaat niet anders op dan ook voor Jezus. Gods eigen volk zal gered worden en in zijn spoor de volkerenen. Het vrederijk vangt aan: de volkeren trekken op naar Jeruzalem (Jesaja 2). Jozef is een beeld van Jezus. Die naam betekent: God redt x96 zo doet Jozef dat ook in zijn tijd.

Jozef gaat voor slavernij
Maar dan komt ook nog een ander beeld naar boven van deze Jozef. De hongersnood in Egypte wordt zo hevig dat uiteindelijk iedereen eraan gaat, ware het niet dat men zijn eigen landgoed en zijn eigen leven/lichaam via Jozef aan de farao zou verkopen. Zou Genesis 47 ook nog figureren in de musical? Daar lezen we immers dat Jozef de doodsangst van de mensen om te verhongeren misbruikt (?) om hun have en goed te kunnen opkopen in ruil voor zaad. De mensen hebben gewoon geen keus. Ze worden gedwongen om zich aan Jozef over te geven. Op deze manier wordt de farao zo hij het al niet was nog meer heer en meester van alles in zijn land. Heel het volk was zijn slaaf geworden.

Slavernij betekent eigendom zijn van
Een slaaf hoeft het niet per se slecht te hebben. Slaaf zijn betekent niets anders dan dat je het bezit bent van een ander. Die ander mag doen en laten wat hij/zij met je wil. Je bent gekocht en betaald en je moet Heer tegen je meester zeggen. Zondag 1 van de Heidelbergse Catechismus opent magistraal met de belijdenis dat je geen bezit bent van jezelf maar met lichaam en ziel je Zaligmaker toebehoort. Oftewel: ik ben een slaaf van Jezus. Oftewel, en zo luidde toch een van de vroegste belijdenissen: x93Jezus Christus is Heerx94 (Filippenzen 2: 11). Paulus schrijft er ook nog bij dat elke tong dit eens zal belijden. Belijden is hier geen lippendienst of schijnheiligheid maar een belijden vanuit het hart. Wat doen de mensen in Egypte? Ze zeggen: x93U hebt ons leven geredx94 (Genesis 47: 25).

De betekenis van Jozef
Jozef is dus iemand geworden die mensen EN dwingt zich over te geven aan de farao EN die hen zover brengt dat zij zich gewonnen geven, niemand uitgezonderd. Hij verbeeldt zo Gods grote toekomst waarin Jezusx92 naam letterlijk vervuld zal worden: God redt. Laat dhr. J. van der Ende dxe0xe0r eens een musical over maken, als hij durft!

Jozef zorgt ervoor dat alles voor iedereen goedkomt. Is het niet goedschiks, dan maar kwaadschiks!

x85 omdat OOK de schepping zelf zal worden bevrijd uit de slavernij van de vergankelijkheid en zal delen in de vrijheid en luister die Gods kinderen geschonken wordt.
Romeinen 8: 21

x93Ik wel, jij dus nietx94 x96 dat noemen we exclusief denken. Als het het een is, kan het nooit iets anders zijn. God is x93de God van Israxeblx94 staat er honderden keren in de Bij-bel. Iemand die exclusief denkt, redeneert dan van: dus is God niet (!) de God van de andere volken hetgeen uiteraard klinkklare onzin is. 

Als ik tegen mijn vrouw zeg: x93je dochter is een leuke meidx94, dan betekent dat exclusief gedacht dat haar dochter niet de mijne is. Die bewering valt met een DNA-test direct te ontzenuwen. Als de apostel Paulus het heeft over x91broedersx92 (zie hoe vaak hij dat doet in zijn brieven, lees de NBG-vertaling), bedoelt hij dan dat de zusters daar niet bijhoren? Zo ja, dan zou Paulus exclusief denken. De NBV-geeft al anders aan.

In Romeinen 8 worden wij aangezet tot inclusief geloven als het gaat over de komende heerlijkheid en luister die ons als kinderen Gods geschonken zal worden. x93Hier beneden is het nog nietx94 en x93de wereld bloedt uit duizend wondenx94 zal ieder beetje gelovige direct kunnen beamen. Door ons geloof in Christus vertrouwen we dank zij Gods Geest erop dat het met ons toch eens helemaal goed zal komen. De nieuwe hemel en de nieuwe aarde zullen ons deel zijn. Betekent dat nu dat voor de rest van de schepping niets is weggelegd? Vroeger werd vaak een grapje gemaakt over leden van een bepaalde kerkgenootschap die dachten dat zij alleen in de hemel zouden komen. God laat hen wanneer ze in de hemel zijn, in die illusie. Geldt dat nu ook voor alle gelovigen of heeft de rest van de schepping die lijdt onder de dood toch nog een bepaalde glorieuze toekomst?

In Romeinen 8 vers 21 staat het woordje x93OOKx94. Daar mag je nooit overheen lezen. Hier geeft Paulus een mooi staaltje weg van inclusief geloven. Ja, zeker: de kinderen van God, wij gelovigen, wij zullen een toekomst hebben waarbij al het lijden hier beneden op aarde het niet eens waard is om daarmee vergeleken te worden (zie vers 18). En dan komt de klap op de vuurpijl: ook de schepping zal hierin met ons delen (zie vers 21). God is de God van de gelovigen, ja DUS ook (!) van alle mensen hoe gelovige of ongelovig zij zijn, ja, DUS ook (!) de God van de dieren, planten en de godganse schepping. Alles moet eraan geloven: de luister van Gods kinderen straalt op al het andere af. Evangelie betekent x93goed nieuwsx94. Ik kan me geen mooiere boodschap voorstellen. Deze inclusiviteit van het evangelie is zonder meer exclusief in de goede zin des woords!!

Iedereen hoort erbij!!

En Sara zeide: God heeft gemaakt, dat ik lach
Genesis 21: 6

Izak was jokkende met Rebekka
Genesis 26: 8

Bovenstaande teksten zijn uit de Statenvertaling. Vxf2xf2r 1951 werd er in de kerken uit deze vertaling gelezen. Daar staan soms woorden in die wij niet meer zo gebruiken en anderzijds met wat nadere toelichting toch wel weer kunnen vatten. Zo staat daarvan een prachtig voorbeeld in Genesis 26: 8. Aartsvader Isaak is daar aan het jokken met Rebekka zijn vrouw (de Statenvertaling heeft: x93huisvrouwx94). Wij associxebren x91jokkenx92 met liegen maar we moeten in dit geval even overstappen naar de Engelse taal. Een x91rosx92 is een paard en daarin herken je het Engelse woord x93horsex94 in. Maar welk Engels woord zit nu besloten in x91jokkenx92? Het is geen grap maar dat is het Engelse woord voor x91grapx92 namelijk x91jokex92. Een joker is een grappenmaker in een kaartspel. Daarin zit ook het woord x91jokex92.

Met andere woorden: Isaak is aan het grappen en grollen met Rebecca. De wat nette-re vertalingen van het NBG en de Nieuwe Vertaling hebben het over x91liefkozenx92 en x91minnekozenx92. Je moet het zo zien dat Isaak verbaal en lichamelijk zo met zijn vrouw omgaat dat zij daardoor lacht en kleine gilletjes van plezier geeft. Isaak maakt zijn naam waar. Die naam betekent immers x93hij lachtx94. Aartsvader Abraham moest zijn zoon die naam geven omdat Abraham (en dus niet Sara als eerste) inwendig moest lachen toen God hem beloofde dat Sara van hem een kind zou krijgen (zie Genesis 17: 17 en verder). Zo, die zat! De zoon moest Abraham eraan herinneren hoe hij als het ware God had uitgelachen. Maar God moet gedacht hebben: Ik zal jou eens echt aan het lachen krijgen. Daarna lachte Sara God uit (Genesis 18: 12). Maar God laat zich nooit uit het veld slaan. x93Ook jou zal Ik krijgenx94 moet Hij gedacht hebben. En zo gebeurt het dat Sara wanneer ze x93hij lachtx94 dat wil zeggen Isaak vasthoudt, al lachen-de belijdt: x93God heeft gemaakt dat ik lachx94.

Het aan het lachen maken zit x93hij lachtx94 in het bloed. Hij kon niet anders dan ook Re-becca aan het lachen maken. Hij was aan het x91jokkenx92. In het Hebreeuws zitten in het woord x93jokkenx94 precies dezelfde letters als in Isaakx92s naam. Ja, over woordspelingen gesproken. Geen enkele cabaretier kan tegen Gods Woord op. Het elfde gebod moet derhalve luiden: x93Gij zult lachenx94.

De jokkende Isaac volgens Rembrandt

De 355ste stelling:

x93Spaarlampen zijn slecht voor het milieux94.

Zie hier een uitspraak waar de paus vast mee kan instemmen. Uiteraard is de milieulobby hevig ontstemd als de paus zich tegen spaarlampen zou uitspreken. Hoe haalt hij het in zijn hoofd? Ieder normaal logisch nadenkend mens weet toch dat een spaarlamp beduidend minder energie gebruikt dan een normale lamp? Maar wacht even! Bolkestein zei het ook eens zo duidelijk: liever kristalhelder nadenken dan emotioneel primair reageren. Wat gebeurt er namelijk? Nu we op spaarlampen zijn overgegaan, is de elektriciteitsrekening daardoor minder geworden? Nee! En waarom dan niet?

Omdat spaarlampen zuiniger zijn dan gewone lampen, zijn we massaal (veel meer dan omgekeerd evenredig) overgegaan naar het inslaan en gebruiken van spaarlampen zodat de totale energie die door spaarlampen wordt gebruikt hoger is dan de weinige dure lampen die we eerst hadden. Het is net als met sparen. Hoe meer je bespaart (!) met het inkopen van goedkopen spullen, hoe LEGER (!!) je portemonnee is. Sparen kan ook betekenen: meer uitgeven.

Leiders zonder pr-inzicht worden vaak verkeerd begrepen, want als ze de vinger op de zere plek leggen, houden ze ons te veel, namelijk te direct een spiegel voor. Je kunt zeggen wat je wil, maar deze kerkvorst durft wel.

Toch zijn we de peer vanwege de over-kill van spaarlampen